|
Yeni Sayfa 1
|
24 Ekim 2003 Tarihli Resmi
Gazete
Sayı: 25269
Kabul Tarihi: 09.10.2003
Kanun No:4982
Bilgi Edinme Hakkı Kanunu
BİRİNCİ BÖLÜM
Amaç, Kapsam ve Tanımlar
Amaç
MADDE 1. — Bu Kanunun amacı; demokratik ve şeffaf yönetimin gereği
olan eşitlik, tarafsızlık ve açıklık ilkelerine uygun olarak
kişilerin bilgi edinme hakkını kullanmalarına ilişkin esas ve
usulleri düzenlemektir.
Kapsam
MADDE 2. — Bu Kanun; kamu kurum ve kuruluşları ile kamu kurumu
niteliğindeki meslek kuruluşlarının faaliyetlerinde uygulanır.
1.11.1984 tarihli ve 3 071 sayılı Dilekçe Hakkının Kullanılmasına
Dair Kanun hükümleri saklıdır.
Tanımlar
MADDE 3. — Bu Kanunda geçen;
a) Kurum ve kuruluş: Bu Kanunun 2 nci maddesinde geçen ve kapsama
dahil olan bilgi edinme başvurusu yapılacak bütün makam ve
mercileri,
b) B aşvuru sahibi: Bu Kanun kapsamında bilgi edinme hakkını
kullanarak kurum ve kuruluşlara başvuran gerçek ve tüzel kişileri,
c) Bilgi: Kurum ve kuruluşların sahip oldukları kayıtlarda yer
alan bu Kanun kapsamındaki her türlü veriyi,
d) Belge: Kurum ve kuru luşların sahip oldukları bu Kanun
kapsamındaki yazılı, basılı veya çoğaltılmış dosya, evrak, kitap,
dergi, broşür, etüt, mektup, program, talimat, kroki, plân, film,
fotoğraf, teyp ve video kaseti, harita, elektronik ortamda
kaydedilen her türlü bilgi, ha b er ve veri taşıyıcılarını,
e) Bilgi veya belgeye erişim: İstenen bilgi veya belgenin
niteliğine göre, kurum ve kuruluşlarca, başvuru sahibine söz
konusu bilgi veya belgenin bir kopyasının verilmesini, kopya
verilmesinin mümkün olmadığı hâllerde, başvuru sahibinin bilgi
veya belgenin aslını inceleyerek not almasına veya içeriğini
görmesine veya işitmesine izin verilmesini,
f) Kurul: Bilgi Edinme Değerlendirme Kurulunu,
İfade eder.
İKİNCİ BÖLÜM
Bilgi Edinme Hakkı ve Bilgi Verme Yükümlülüğü
Bilgi Edinme Hakkı
MADDE 4. — Herkes bilgi edinme hakkına sahiptir.
Türkiye'de ikamet eden yabancılar ile Türkiye'de faaliyette
bulunan yabancı tüzel kişiler, isteyecekleri bilgi kendileriyle
veya faaliyet alanlarıyla ilgili olmak kaydıyla ve karşılıklılık
ilkesi çerçevesinde, bu Kanun hükümlerinden yararlanırlar.
Türkiye'nin taraf olduğu uluslararası sözleşmelerden doğan hak ve
yükümlülükleri saklıdır.
Bilgi Verme Yükümlülüğü
MADDE 5. — Kurum ve kuruluşlar, bu Kanunda yer alan istisnalar
dışındaki her türlü bilgi veya belgeyi başvuranların
yararlanmasına sunmak ve bilgi edinme başvurularını etkin, süratli
ve doğru sonuçlandırmak üzere, gerekli idarî ve teknik tedbirleri
almakla yükümlüdürler.
Bu Kanun yürürlüğe girdiği tarihten itibaren diğer kanunların bu
Kanuna aykırı hükümleri uygulanmaz.
ÜÇÜNCÜ BÖLÜM
Bilgi Edinme Başvurusu
Başvuru Usulü
MADDE 6. — Bilgi edinme başvurusu, başvuru sahibinin adı ve
soyadı, imzası, oturma yeri veya iş adresini, başvuru sahibi tüzel
kişi ise tüzel kişinin unvanı ve adresi ile yetkili kişinin
imzasını ve yetki belgesini içeren dilekçe ile istenen bilgi veya
belgenin bulunduğu kurum veya kuruluşa yapılır. Bu başvuru,
kişinin kimliğinin ve imzasının veya yazının kimden neşet
ettiğinin tespitine yarayacak başka bilgilerin yasal o larak
belirlenebilir olması kaydıyla elektronik ortamda veya diğer
iletişim araçlarıyla da yapılabilir.
Dilekçede, istenen bilgi veya belgeler açıkça belirtilir.
İstenecek Bilgi veya Belgenin Niteliği
MADDE 7. — Bilgi edinme başvurusu, başvurulan kurum ve
kuruluşların ellerinde bulunan veya görevleri gereği bulunması
gereken bilgi veya belgelere ilişkin olmalıdır.
Kurum ve kuruluşlar, ayrı veya özel bir çalışma, araştırma,
inceleme ya da analiz neticesinde oluşturulabilecek türden bir
bilgi veya belge için yapılacak başvurulara olumsuz cevap
verebilirler.
İstenen bilgi veya belge, başvurulan kurum ve kuruluştan başka bir
yerde bulunuyorsa, başvuru dilekçesi bu kurum ve kuruluşa
gönderilir ve durum ilgiliye yazılı olarak bildirilir.
Yayımlanmış veya Kamuya Açıklanmış Bilgi veya Belgeler
MADDE 8. — Kurum ve kuruluşlarca yayımlanmış veya yayın, broşür,
ilân ve benzeri yollarla kamuya açıklanmış bilgi veya belgeler,
bilgi edinme başvurularına konu olamaz. Ancak, yayımlanmış veya
kamuya açıklanmış bilgi veya belgelerin ne şekilde, ne zaman ve
nerede yayımlandığı veya açıklandığı başvurana bildirilir.
Gizli Bilgileri Ayırarak Bilgi veya Belge Verme
MADDE 9. — İstenen bilgi veya belgelerde, gizlilik dereceli veya
açıklanması yasaklanan bilgiler ile açıklanabilir nitelikte
olanlar birlikte bulunuyor ve bunlar birbirlerinden
ayrılabiliyorsa, söz konusu bilgi veya belge, gizlilik dereceli
veya açıklanması yasaklanan bilgiler çıkarıldıktan sonra
başvuranın bilgisine sunulur. Ayırma gerekçesi başvurana yazılı
olarak bildirilir.
Bilgi veya Belgeye Erişim
MADDE 10. — Kurum ve kuruluşlar, başvuru sahibine istenen belgenin
onaylı bir kopyasını verirler.
Bilgi veya belgenin niteliği gereği kopyasının verilmesinin mümkün
olmadığı veya kopya çıkarılmasının aslına zarar vereceği hâllerde,
kurum ve kuruluşlar ilgilinin;
a) Yazılı veya basılı belgeler için, söz konusu belgenin aslını
incelemesi ve not alabilmesini,
b) Ses kaydı şeklindeki bilgi veya belgelerde bunları
dinleyebilmesini,
c) Görüntü kaydı şeklindeki bilgi veya belgelerde bunları
izleyebilmesini,
Sağlarlar.
Bilgi veya belgenin yukarıda belirtilenlerden farklı bir şekilde
elde edilmesi mümkün ise, belgeye zarar vermemek koşuluyla bu
olanak sağlanır.
Başvurunun yapıldığı kurum ve kuruluş, erişimine olanak sağladığı
bilgi veya belgeler için başvuru sahibinden erişimin gerektirdiği
maliyet tutarı kadar bir ücreti bütçeye gelir kaydedilmek üzere
tahsil edebilir.
Bilgi veya Belgeye Erişim Süreleri
MADDE 11.— Kurum ve kuruluşlar, başvuru üzerine istenen bilgi veya
belgeye erişimi onbeş iş günü içinde sağlarlar. Ancak istenen
bilgi veya belgenin, başvurulan kurum ve kuruluş içindeki başka
bir birimden sağlanması; başvuru ile ilgili olarak bir başka kurum
ve kuruluşun görüşünün alınmasının gerekmesi veya baş v uru
içeriğinin birden fazla kurum ve kuruluşu ilgilendirmesi
durumlarında bilgi veya belgeye erişim otuz iş günü içinde
sağlanır. Bu durumda, sürenin uzatılması ve bunun gerekçesi
başvuru sahibine yazılı olarak ve onbeş iş günlük sürenin
bitiminden önce b ildirilir.
10 uncu maddede belirtilen bilgi veya belgelere erişim için
gereken maliyet tutarının idare tarafından başvuru sahibine
bildirilmesiyle onbeş iş günlük süre kesilir. Başvuru sahibi onbeş
iş günü içinde ücreti ödemezse talebinden vazgeçmiş sayılı r.
Başvuruların Cevaplandırılması
MADDE 12. — Kurum ve kuruluşlar, bilgi edinme başvurularıyla
ilgili cevaplarını yazılı olarak veya elektronik ortamda başvuru
sahibine bildirirler. Başvurunun reddedilmesi hâlinde bu kararın
gerekçesi ve buna karşı başvuru yolları belirtilir.
İtiraz Usulü
MADDE 13. — Bilgi edinme istemi 16 ve 17 nci maddelerde öngörülen
sebeplerle reddedilen başvuru sahibi, yargı yoluna başvurmadan
önce kararın tebliğinden itibaren onbeş gün içinde Kurula itiraz
edebilir. Kurul, bu konudaki kararını otuz iş günü içinde verir.
Kurum ve kuruluşlar, Kurulun istediği her türlü bilgi veya belgeyi
onbeş iş günü içinde vermekle yükümlüdürler.
Kurula itiraz, başvuru sahibinin idarî yargıya başvurma süresini
durdurur.
Bilgi Edinme Değerlendirme Kurulu
MADDE 14. — Bilgi edinme başvurusuyla ilgili yapılacak itirazlar
üzerine, 16 ve 17 nci maddelerde öngörülen sebeplere dayanılarak
verilen kararları incelemek ve kurum ve kuruluşlar için bilgi
edinme hakkının kullanılmasına ilişkin olarak kararlar vermek
üzere; Bilgi Edinme Değerlendirme Kurulu oluşturulmuştur.
Kurul; birer üyesi Yargıtay ve Danıştay genel kurullarının kendi
kurumları içinden önerecekleri ikişer aday, birer üyesi ceza
hukuku, idare hukuku ve anayasa hukuku alanlarında profesör veya
doçent unvanına sahip kişiler, bir üyesi Türkiye Barolar
Birliğinin baro başkanı seçilme yeterliliğine sahip kişiler
içinden göstereceği iki aday, iki üyesi en az genel müdür
düzeyinde görev yapmakta olanlar ve bir üyesi de Adalet Bakanının
önerisi ü zerine bu Bakanlıkta idarî görevlerde çalışan hâkimler
arasından Bakanlar Kurulunca seçilecek dokuz üyeden oluşur.
Kurul üyeliğine önerilen adayların muvafakatları aranır.
Kurul Başkanı, kurul üyelerince kendi aralarından seçilir.
Kurul, en az ayda bi r defa veya ihtiyaç duyulduğu her zaman
Başkanın çağrısı üzerine toplanır.
Kurul üyelerinin görev süreleri dört yıldır. Görev süresi sona
erenler yeniden seçilebilirler. Görev süresi dolmadan görevinden
ayrılan üyenin yerine aynı usule göre seçilen üye, yerine
seçildiği üyenin görev süresini tamamlar. Yeni seçilen Kurul
göreve başlayıncaya kadar önceki Kurul görevine devam eder.
Kurul üyelerine 10.2.1954 tarihli ve 6245 sayılı Harcırah Kanunu
hükümleri saklı kalmak kaydıyla fiilen görev yaptıkları her gün
için uhdesinde kamu görevi bulunanlara (1000), uhdesinde kamu
görevi bulunmayanlara ise (2000) gösterge rakamının memur aylık
katsayısı ile çarpımı sonucu bulunacak miktarda huzur hakkı
ödenir. Bu ödemelerde damga vergisi hariç herhangi bir kesinti
yapı lmaz.
Kurul, belirleyeceği konularda komisyonlar ve çalışma grupları
kurabilir; ayrıca gerekli gördüğü takdirde, ilgili bakanlık ile
diğer kurum ve kuruluşların ve sivil toplum örgütlerinin
temsilcilerini bilgi almak üzere toplantılarına katılmaya davet e
debilir.
Kurulun sekretarya hizmetleri Başbakanlık tarafından yerine
getirilir.
Kurulun görev ve çalışmalarına ilişkin esas ve usuller
Başbakanlıkça hazırlanarak yürürlüğe konulacak bir yönetmelikle
düzenlenir.
DÖRDÜNCÜ BÖLÜM
Bilgi Edinme Hakkının Sınırları
Yargı Denetimi Dışında Kalan İşlemler
MADDE 15. — Yargı denetimi dışında kalan idarî işlemlerden kişinin
çalışma hayatını ve mesleki onurunu etkileyecek nitelikte olanlar,
bu Kanun kapsamına dahildir. Bu şekilde sağlanan bilgi edinme
hakkı işlemin yargı denetimine açılması sonucunu doğurmaz.
Devlet Sırrına İlişkin Bilgi veya Belgeler
MADDE 16. — Açıklanması hâlinde Devletin emniyetine, dış
ilişkilerine, millî savunmasına ve millî güvenliğine açıkça zarar
verecek ve niteliği itibarıyla Devlet sırrı olan gizlilik dereceli
bilgi veya belgeler, bilgi edinme hakkı kapsamı dışındadır.
Ülkenin Ekonomik Çıkarlarına İlişkin Bilgi veya Belgeler
MADDE 17. — Açıklanması ya da zamanından önce açıklanması hâlinde,
ülkenin ekonomik çıkarlarına zarar verecek veya haksız rekabet ve
kazanca sebep olacak bilgi veya belgeler, bu Kanun kapsamı
dışındadır.
İstihbarata İlişkin Bilgi veya Belgeler
MADDE 18. — Sivil ve askerî istihbarat birimlerinin görev ve
faaliyetlerine ilişkin bilgi veya belgeler, bu Kanun kapsamı
dışındadır.
Ancak, bu bilgi ve belgeler kişilerin çalışma hayatını ve meslek
onurunu etkileyecek nitelikte ise, istihbarata ilişkin bilgi ve
belgeler bilgi edinme hakkı kapsamı içindedir.
İdarî Soruşturmaya İlişkin Bilgi veya Belgeler
MADDE 19. — Kurum ve kuruluşların yetkili birimlerince yürütülen
idarî soruşturmalarla ilgili olup, açıklanması veya zamanından
önce açıklanması hâlinde;
a) Kişilerin özel hayatına açıkça haksız müdahale sonucunu
doğuracak,
b) Kişilerin veya soruşturmayı yürüten görevlilerin hayatını ya da
güvenliğini tehlikeye sokacak,
c) Soruşturmanın güvenliğini tehlikeye düşürecek,
d) Gizli kalması gereken bilgi kaynağının açığa çıkmasına neden
olacak veya soruşturma ile ilgili benzeri bilgi ve bilgi
kaynaklarının temin edilmesini güçleştirecek,
Bilgi veya belgeler, bu Kanun kapsamı dışındadır.
Adlî Soruşturma ve Kovuşturmaya İlişkin Bilgi veya Belgeler
MADDE 20. — Açıklanması veya zamanından önce açıklanması hâlinde;
a) Suç işlenmesine yol açacak,
b) Suçların önlenmesi ve soruşturulması ya da suçluların kanunî
yollarla yakalanıp kovuşturulmasını tehlikeye düşürecek,
c) Yargılama görevinin gereğince yerine getirilmesini
engelleyecek,
d) Hakkında dava açılmış bir kişinin adil yargılanma hakkını ihlâl
edecek,
Nitelikt eki bilgi veya belgeler, bu Kanun kapsamı dışındadır.
4.4.1929 tarihli ve 1412 sayılı Ceza Muhakemeleri Usulü Kanunu,
18.6.1927 tarihli ve 1086 sayılı Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanunu,
6.1.1982 tarihli ve 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu ve
diğer özel kanun hükümleri saklıdır.
Özel Hayatın Gizliliği
MADDE 21. — Kişinin izin verdiği hâller saklı kalmak üzere, özel
hayatın gizliliği kapsamında, açıklanması hâlinde kişinin sağlık
bilgileri ile özel ve aile hayatına, şeref ve haysiyetine, meslekî
ve ekonomik değerlerine haksız müdahale oluşturacak bilgi veya
belgeler, bilgi edinme hakkı kapsamı dışındadır.
Kamu yararının gerektirdiği hâllerde, kişisel bilgi veya belgeler,
kurum ve kuruluşlar tarafından, ilgili kişiye en az yedi gün
önceden haber verilerek yazılı rızası alınmak koşuluyla
açıklanabilir.
Haberleşmenin Gizliliği
MADDE 22. — Haberleşmenin gizliliği esasını ihlâl edecek bilgi
veya belgeler, bu Kanun kapsamı dışındadır.
Ticarî Sır
MADDE 23. — Kanunlarda ticarî sır olarak nitelenen bilgi veya
belgeler ile, kurum ve kuruluşlar tarafından gerçek veya tüzel
kişilerden gizli kalması kaydıyla sağlanan ticarî ve malî
bilgiler, bu Kanun kapsamı dışındadır.
Fikir ve Sanat Eserleri
MADDE 24. — Fikir ve sanat eserlerine ilişkin olarak yapılacak
bilgi edinme başvuruları hakkında ilgili kanun hükümleri
uygulanır.
Kurum İçi Düzenlemeler
MADDE 25. — Kurum ve kuruluşların, kamuoyunu ilgilendirmeyen ve
sadece kendi personeli ile kurum içi uygulamalarına ilişkin
düzenlemeler hakkındaki bilgi veya belgeler, bilgi edinme hakkının
kapsamı dışındadır. Ancak, söz konusu düzenlemeden etkilenen kurum
çalışanlarının bilgi edinme hakları saklıdır.
Kurum İçi Görüş, Bilgi Notu ve Tavsiyeler
MADDE 26. — Kurum ve kuruluşların faaliyetlerini yürütmek üzere,
elde ettikleri görüş, bilgi notu, teklif ve tavsiye niteliğindeki
bilgi veya belgeler, kurum ve kuruluş tarafından aksi
kararlaştırılmadıkça bilgi edinme hakkı kapsamındadır.
Bilimsel, kültürel, istatistik, teknik, tıbbî, malî, hukukî ve
benzeri uzmanlık alanlarında yasal olarak görüş verme yükümlülüğü
bulunan kişi, birim ya da kurumların görüşleri, kurum ve
kuruluşların alacakları kararlara esas teşkil etmesi kaydıyla
bilgi edinme istemlerine açıktır.
Tavsiye ve Mütalaa Talepleri
MADDE 27. — Tavsiye ve mütalaa talepleri bu Kanun kapsamı
dışındadır.
Gizliliği Kaldırılan Bilgi veya Belgeler
MADDE 28. — Gizliliği kaldırılmış olan bilgi veya belgeler, bu
Kanunda belirtilen diğer istisnalar kapsamına girmiyor ise, bilgi
edinme başvurularına açık hâle gelir.
BEŞİNCİ BÖLÜM
Çeşitli ve Son Hükümler
Ceza Hükümleri
MADDE 29. — Bu Kanunun uygulanmasında ihmâli, kusuru veya kastı
bulunan memurlar ve diğer kamu görevlileri hakkında, işledikleri
fiillerin genel hükümler çerçevesinde ceza kovuşturması
gerektirmesi hususu saklı kalmak kaydıyla, tâbi oldukları
mevzuatta yer alan disiplin cezaları uygulanır.
Bu Kanunla erişilen bilgi ve belgeler ticarî amaçla çoğaltılamaz
ve kullanılamaz.
Rapor Düzenlenmesi
MADDE 30. — Kurum ve kuruluşlar, bir önceki yıla ait olmak üze re;
a) Kendilerine yapılan bilgi edinme başvurularının sayısını,
b) Olumlu cevaplanarak bilgi veya belgelere erişim sağlanan
başvuru sayısını,
c) Reddedilen başvuru sayısı ve bunların dağılımını gösterir
istatistik bilgileri,
d) Gizli ya da sır niteliğindeki bilgiler çıkarılarak ya da bu
nitelikteki bilgiler ayrılarak bilgi veya belgelere erişim
sağlanan başvuru sayısını,
e) Başvurunun reddedilmesi üzerine itiraz edilen başvuru sayısı
ile bunların sonuçlarını,
Gösterir bir rapor hazırlayarak, bu raporları her yıl Şubat ayının
sonuna kadar Bilgi Edinme Değerlendirme Kuruluna gönderirler.
Bağlı, ilgili ve ilişkili kamu kurum ve kuruluşları raporlarını
bağlı, ilgili ya da ilişkili oldukları bakanlık vasıtasıyla
iletirler. Kurul, hazırlayacağı genel rapor u , söz konusu kurum
ve kuruluşların raporları ile birlikte her yıl Nisan ayının sonuna
kadar Türkiye Büyük Millet Meclisine gönderir. Bu raporlar takip
eden iki ay içinde Türkiye Büyük Millet Meclisi Başkanlığınca
kamuoyuna açıklanır.
Yönetmelik
MADDE 31. — Bu Kanunun uygulanması ile ilgili esas ve usullerin
belirlenmesine ilişkin yönetmelik, Kanunun yayımını takip eden
altı ay içinde Başbakanlık tarafından hazırlanarak Bakanlar
Kurulunca yürürlüğe konulur.
Yürürlük
MADDE 32. — Bu Kanun yayımı tarihinden itibaren altı ay sonra
yürürlüğe girer.
Yürütme
MADDE 33. — Bu Kanun hükümlerini Bakanlar Kurulu yürütür.
|
|
Yeni Sayfa 1
|
|
|
TESK - 1953
|
|
TÜRKİYE
ESNAF
ve
SANATKARLARI
KONFEDERASYONU |
|
|
|
| |
|
İMESOB Başkanı